Tại Ấn Độ, trước năm 2016, khoảng 75% sản lượng mít phải bị loại bỏ vì không tiêu thụ kịp trong thời gian ngắn sau thu hoạch. Nhưng những thách thức này cũng là động lực để tạo ra những giải pháp sáng tạo. Hiện nay, mít được chế biến theo nhiều cách khác nhau để kéo dài thời gian sử dụng và nâng cao giá trị kinh tế.
Theo Tổ chức Lao động Quốc tế, mỗi cây mít có thể mang lại thu nhập cao hơn nửa thu nhập trung bình hàng tháng của một công nhân Ấn Độ, tương đương khoảng 295 USD. Tại Đông Nam Á và nhiều quốc gia Nam Á, mít không chỉ được tiêu thụ tươi mà còn được chế biến thành nhiều sản phẩm khác nhau, giúp mở rộng khả năng xuất khẩu và tiêu thụ trong nước. Các sản phẩm chính từ mít bao gồm:
- Mít non làm thịt chay: Mít non có kết cấu tương tự như thịt, là lựa chọn phổ biến trong các món chay, đặc biệt trong xu hướng ẩm thực lành mạnh.
- Mít đông lạnh: Giúp kéo dài thời gian bảo quản, dễ vận chuyển mà vẫn giữ nguyên chất lượng và hương vị của mít tươi.
- Mít sấy: Mít sấy giòn là một món ăn vặt phổ biến, dễ bảo quản và vận chuyển, là lựa chọn hàng đầu cho xuất khẩu.
- Bánh mít nướng: Sản phẩm làm từ bột hạt mít, một phần của quá trình sử dụng toàn bộ trái mít, giảm lãng phí và tăng giá trị.
Có thể bạn quan tâm:
Mít non làm thịt chay
Mít non đã được sử dụng làm thực phẩm chay từ rất lâu, đặc biệt là trong các nền văn hóa Đông Nam Á, nơi cây mít có nguồn gốc. Mít non có kết cấu tương tự như thịt heo xé sợi, dễ chế biến và hấp thụ gia vị rất tốt. Khi kết hợp mít non với một số gia vị như muối, tiêu, tỏi, hoặc ớt, mít non không chỉ trở thành một món ăn ngon mà còn cung cấp đầy đủ dưỡng chất, mang lại nguồn năng lượng phong phú cho cơ thể. Đây là lựa chọn tuyệt vời cho những ai theo đuổi chế độ ăn lành mạnh và cân bằng.
Về dinh dưỡng, một lát mít non có thể cung cấp khoảng 155 calo, cùng với 3g chất xơ, giúp hỗ trợ hệ tiêu hóa và mang lại cảm giác no lâu. Bên cạnh đó, mít non còn là nguồn cung cấp khoảng 15% lượng vitamin C cần thiết hàng ngày, giúp tăng cường hệ miễn dịch và bảo vệ cơ thể khỏi các tác nhân oxy hóa. Mít non còn chứa khoáng chất Potassium (K), có vai trò quan trọng trong việc duy trì cân bằng chất điện giải, hỗ trợ chức năng tim mạch và điều hòa huyết áp.

Mặc dù vẫn chưa được phổ biến, nhưng ở Mỹ, mít đang thu hút sự chú ý của người ăn chay và các cộng đồng ăn chay khắp đất nước do hương vì của mít xanh sau khi chế biến cho vị giống như thịt lợn. Trong các nhà hàng chay và ăn kiêng ở Mỹ, châu Âu, mít non thường được sử dụng làm nguyên liệu chính cho các món ăn như tacos, bánh mì kẹp, và các món thịt nướng chay.
Tại sao mít non lại là xu hướng mới ?
Theo McKinsey, Giám đốc Công ty Tư vấn và Quản lý toàn cầu cho biết: Nếu năng suất cây trồng của châu Á trở nên bất ổn, giá ngũ cốc sẽ tăng hơn 100% trong ba thập kỷ tới, và khi dân số toàn cầu đạt 10 tỷ người vào năm 2050, việc chuyển đổi sang protein có nguồn gốc thực vật có thể coi là một giải pháp thay thế phù hợp.
So với tất cả các quốc gia trên thế giới, Vương quốc Anh có nhiều người ăn chay nhất. Các số liệu thống kê gần đây cho thấy mức độ phổ biến của chế độ ăn chay đang tăng lên ở Vương quốc Anh. Các tìm kiếm về nhà hàng chay có thực đơn chay chuyên dụng đã tăng gấp ba lần trong bốn năm qua. Năm 2017 có 60.000 tìm kiếm về nhà hàng chay, trong khi năm 2020, có hơn 200.000.
Còn tại Úc và New Zealand, trong một cuộc khảo sát gần đây được thực hiện vào năm 2019, gần 15% dân số thừa nhận rằng họ ăn chế độ không có thịt. Xu hướng và dữ liệu hiện tại của Google cũng ủng hộ tuyên bố này. Vào năm 2020, số lượng tìm kiếm tập trung vào pho mát thuần chay, công thức nấu ăn và nhà hàng đã tăng hơn 50% so với chỉ một năm trước đó.
Mít đông lạnh
Thị trường trái cây đông lạnh đã chứng kiến sự tăng trưởng nhanh chóng trên toàn cầu, với quy mô thị trường được dự báo sẽ đạt 5,59 tỷ USD với tỷ lệ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) là 6,7% từ năm 2020 đến năm 2027 (Grand View Research, 2023; East Fruit, 2023)
Mít đông lạnh là một phương pháp bảo quản mít phổ biến, giúp duy trì hương vị tươi ngon và giá trị dinh dưỡng của mít trong thời gian dài, đảm bảo mít có thể xuất khẩu sang các thị trường ở xa. Việc cấp đông mít được duy trì liên tục ở nhiệt độ -18oC (âm mười tám độ C) hoặc thấp hơn trong thời gian ít nhất 7 ngày. Mít khi đông lạnh có thể được giữ được từ 6 tháng đến 1 năm mà không làm mất đi hương vị và chất lượng của nó.
Tỷ lệ từ mít tươi sang mít đông lạnh phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm chất lượng của quả mít, mức độ xử lý và phần mít được sử dụng. Tuy nhiên, trung bình từ 1 tấn mít tươi có thể thu được khoảng 350-450 kg mít đông lạnh.

Mít sấy
Mít sấy là một loại thực phẩm được chế biến từ mít tươi, thông qua quá trình sấy khô để giữ lại hương vị, chất dinh dưỡng và kéo dài thời gian bảo quản. Đây là một món ăn vặt phổ biến ở cả châu Á và châu Âu nhờ hương vị thơm ngon và giá trị dinh dưỡng cao.
Mít sấy thường được làm từ các quả mít tươi ngon, chất lượng cao và không bị sâu bệnh. Mít được bóc vỏ, bỏ hạt và xé múi trước khi tiến hành sấy liên tục trong vài giờ ở hơn 100 độ C.
Mít sấy có vị ngọt tự nhiên, giòn xốp, với mùi thơm đặc trưng của mít tươi. Đồng thời giữ lại nhiều vitamin và khoáng chất như vitamin A, C, canxi, kali, và chất xơ, rất tốt cho sức khỏe.

Mít tươi
Trong tất cả các thành phẩm, mít tươi vẫn là ngon nhất vì giữ được chất lượng và độ ngọt tốt nhất của loại trái cây này. Mít tươi cực kỳ được ưa chuộng ở các nước châu Á và Mỹ La Tinh. Để xuất khẩu mít tươi đi các quốc gia, cần phải xem xét về thời gian bảo quản từ vùng sản xuất đến quốc gia đích đến.
Thông thường, mít tươi có thể được bảo quản từ 7 đến 14 ngày ở nhiệt độ phòng, tùy thuộc vào độ chín và điều kiện bảo quản. Nếu được bảo quản trong kho lạnh với nhiệt độ từ 10 đến 15 độ C, mít có thể giữ được chất lượng tốt trong khoảng 2 đến 3 tuần.
Do đó, điều kiện kiên quyết để đảm bảo nhận được lô hàng mít tươi tốt nhất, bạn phải đảm bảo thời gian vận chuyển từ quốc gia sản xuất đến đất nước của bạn chỉ trong khoảng giới hạn là 7 ngày. Do được hái trước khi mít chín, cộng với thời gian bảo quản, bạn sẽ có khoảng 2 tuần để tiêu thụ lô hàng đó. Nếu không thể, mít đông lạnh có thể sẽ là lựa chọn phụ hợp hơn dành cho thị trường của bạn hoặc bạn có thể lựa chọn nhập khẩu mít tươi cho các công ty sản xuất, lúc đó bạn sẽ không cần suy nghĩ nhiều về thời gian vận chuyển mít trong quốc gia của bạn cho các đối tác. Hiện tại EU và Úc cũng đang nhập khẩu rất nhiều mít đông lạnh từ Việt Nam.
Kết Luận
Với tiềm năng phát triển của mình, mít có tiềm năng để trở thành một loại trái cây chủ lực của thế giới trong tương lai, đặc biệt là khi sở thích ăn uống chuyển sang các lựa chọn từ thực vật.
Mít non đã trở thành một lựa chọn thay thế thịt phổ biến trong số những người ăn chay và thuần chay, đặc biệt là ở các nước phương Tây, nhờ kết cấu và khả năng hấp thụ hương vị, khiến nó trở nên lý tưởng cho nhiều món ăn khác nhau.
Mít đông lạnh giải quyết hiệu quả vấn đề thời hạn sử dụng ngắn, giữ nguyên hương vị và giá trị dinh dưỡng trong nhiều tháng. Phương pháp này giúp xuất khẩu thành công, hấp dẫn người tiêu dùng ở cả Châu Á và Châu Âu đối với các sản phẩm đóng gói truyền thống và tiện lợi.
Mít sấy khô là một lựa chọn ăn nhẹ ngon miệng, bổ dưỡng, được ưa chuộng vì hương vị độc đáo và lợi ích cho sức khỏe ở cả thị trường Châu Á và Châu Âu.
Việt Nam, một nhà sản xuất mít hàng đầu, có vị thế tốt để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng trên toàn cầu đối với các sản phẩm này, đặc biệt là ở EU và Úc. Với diện tích trồng mít lớn nhất châu Á, bằng cách tập trung vào các phương pháp chế biến sáng tạo và phân phối hiệu quả, Việt Nam có thể khẳng định mình là nhà cung cấp mít chính cho thị trường quốc tế, tận dụng nguồn tài nguyên nông nghiệp phong phú của mình.
Xem thêm bài viết: