Tháng 6 năm 2025 chứng kiến lượng container nhập khẩu của Hoa Kỳ đạt 2.217.675 đơn vị tương đương hai mươi feet (TEU), tăng nhẹ 1,8% so với tháng 5, cho thấy sự ổn định trở lại sau một tháng 5 đầy biến động. Tuy nhiên, con số này vẫn thấp hơn 3,5% so với cùng kỳ năm 2024, phản ánh những thách thức và sự điều chỉnh liên tục trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Sự tăng trưởng khiêm tốn này diễn ra trong bối cảnh các nhà nhập khẩu Hoa Kỳ đang cố gắng điều chỉnh chiến lược giữa những biến động thương mại không ngừng. Việc tạm dừng áp thuế quan sắp hết hạn vào ngày 9 tháng 7, cùng với thỏa thuận đình chiến thương mại 90 ngày giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc dự kiến kết thúc vào ngày 10 tháng 8, đang tạo ra áp lực đáng kể. Thêm vào đó, việc bãi bỏ rộng rãi miễn trừ de minimis đối với hàng nhập khẩu giá trị thấp từ tất cả các quốc gia đang đến gần, càng làm phức tạp thêm bức tranh toàn cảnh.
Thị Phần Cảng Biển và Tình Trạng Tắc Nghẽn
Động lực thị phần giữa các cảng biển cũng có sự thay đổi đáng kể trong tháng 6. Năm cảng hàng đầu Bờ Tây đã lấy lại đà tăng trưởng mạnh mẽ, với thị phần tăng lên 45,4% tổng khối lượng hàng hóa nhập khẩu, mức cao nhất kể từ tháng 1. Ngược lại, năm cảng hàng đầu Bờ Đông và Bờ Vịnh chứng kiến thị phần giảm xuống còn 38,7%, đảo ngược mức tăng tạm thời của tháng 5.
Đáng chú ý, tình trạng tắc nghẽn tại các cảng đã được cải thiện đáng kể trên toàn quốc, cho thấy áp lực đã giảm bớt sau những đợt tắc nghẽn tạm thời hồi tháng 5. Điều này mang lại một tín hiệu tích cực cho hiệu quả hoạt động của chuỗi cung ứng.
Thị Trường Trung Quốc: Tiếp Tục Giảm Sâu Dù Có Dấu Hiệu Ổn Định Nhẹ
Trong tháng 6, nhập khẩu của Hoa Kỳ từ Trung Quốc đạt 639.300 TEU, tăng nhẹ 0,4% so với tháng 5. Tuy nhiên, con số này vẫn thấp hơn tới 28,3% so với cùng kỳ năm ngoái, duy trì mức giảm mạnh bắt đầu từ tháng 5 do tác động của việc tăng thuế quan. Sự sụt giảm mạnh này tiếp nối làn sóng nhập hàng trước hạn vào tháng 4, khi các nhà nhập khẩu vội vã đưa hàng về trước khi các mức thuế mới có hiệu lực. Thị phần của Trung Quốc trong tổng lượng hàng nhập khẩu của Hoa Kỳ đã giảm xuống còn 28,8% vào tháng 6, thấp hơn đáng kể so với mức đỉnh 40,0% vào tháng 7 năm 2024. Điều này phản ánh xu hướng tiếp tục đa dạng hóa nguồn cung sang Đông Nam Á và các khu vực khác.
Tình hình thương mại toàn cầu vẫn căng thẳng. Sự gián đoạn trên Biển Đỏ vẫn tiếp diễn và đang trở nên trầm trọng hơn do xung đột Iran-Israel, dẫn đến việc phải đổi tuyến tốn kém và thời gian vận chuyển kéo dài hơn, trong khi những bất ổn trong đàm phán thương mại đang diễn ra tiếp tục làm phức tạp thêm việc lập kế hoạch chuỗi cung ứng. Trong môi trường này, các doanh nghiệp phải duy trì sự linh hoạt, theo dõi chặt chẽ các diễn biến địa chính trị và tăng cường khả năng phục hồi của chuỗi cung ứng khi điều kiện thay đổi.
Thương Mại Toàn Cầu Vẫn Căng Thẳng và Biến Động
Tình hình thương mại toàn cầu vẫn đang đối mặt với nhiều thách thức. Sự gián đoạn tại Biển Đỏ vẫn tiếp diễn và ngày càng trở nên trầm trọng hơn do xung đột Iran-Israel, dẫn đến việc phải đổi tuyến đường vận chuyển tốn kém và kéo dài thời gian. Trong khi đó, những bất ổn trong các cuộc đàm phán thương mại đang diễn ra tiếp tục làm phức tạp thêm việc lập kế hoạch chuỗi cung ứng cho các doanh nghiệp.
Trong môi trường đầy biến động này, các doanh nghiệp buộc phải duy trì sự linh hoạt, theo dõi chặt chẽ các diễn biến địa chính trị và tăng cường khả năng phục hồi của chuỗi cung ứng để thích ứng với những thay đổi liên tục của điều kiện thị trường.
Xu Hướng Nhập Khẩu Từ Các Quốc Gia Hàng Đầu: Việt Nam Nổi Bật
Tổng lượng hàng nhập khẩu container của Hoa Kỳ từ 10 quốc gia xuất xứ hàng đầu trong tháng 6 năm 2025 tăng nhẹ 1,3% (tương đương 19.544 TEU) so với tháng trước. Trong khi Trung Quốc chỉ tăng nhẹ 0,4%, một số quốc gia Đông Nam Á lại ghi nhận mức tăng trưởng mạnh mẽ hơn.
Việt Nam dẫn đầu về tăng trưởng khối lượng với mức tăng ấn tượng 7,7% so với tháng 5, bổ sung thêm 19.516 TEU. Tiếp theo là Indonesia với 17,3% và Thái Lan với 8,6%. Ngoài ra, Ý cũng ghi nhận mức tăng 9,0%. Những con số này củng cố thêm động lực cho các chiến lược tìm nguồn cung ứng thay thế Trung Quốc.
Tuy nhiên, khối lượng nhập khẩu từ một số đối tác thương mại lớn khác lại yếu hơn đáng kể. Hàn Quốc và Ấn Độ lần lượt giảm mạnh 12,5% và 9,6%, trong khi Nhật Bản giảm 3,0%. Lượng hàng nhập khẩu từ Đức và Đài Loan tăng nhẹ 2,6% mỗi nước. Sự biến động về khối lượng nhập khẩu từ các quốc gia này làm nổi bật quá trình tái cấu trúc thương mại toàn cầu đang diễn ra khi các doanh nghiệp Hoa Kỳ phản ứng với sự thay đổi về thuế quan và áp lực chi phí.
Hiệu Suất Cổng Biển Hoa Kỳ: Bờ Tây Lấy Lại Đà Tăng Trưởng
Trong tháng 6 năm 2025, khối lượng container tại 10 cảng hàng đầu của Hoa Kỳ tăng 3,1% so với tháng trước, với tổng mức tăng ròng là 55.733 TEU. Sự tăng trưởng này chủ yếu được thúc đẩy bởi Bờ Tây, nơi các cảng lớn chứng kiến sự phục hồi mạnh mẽ:
- Los Angeles tăng 29,1% (tăng 103.884 TEU).
- Long Beach tăng 18,8% (tăng 58.492 TEU).
- Tacoma tăng 33,3% (tăng 16.142 TEU).
Tuy nhiên, hầu hết các cảng lớn khác đều ghi nhận sự sụt giảm. Savannah chịu mức giảm lớn nhất là 16,9%, tiếp theo là Houston (-15,8%), Charleston (-14,8%) và Norfolk (-14,3%). Khối lượng tại New York/New Jersey cũng giảm 3,3%. Hiệu suất hỗn hợp này nhấn mạnh sự dịch chuyển đang diễn ra trong các tuyến đường cảng và nhu cầu khu vực, với các cửa ngõ hàng đầu Bờ Tây giành được thị phần lớn hơn về khối lượng nhập khẩu trong tháng 6.
Chi Tiết Nhập Khẩu Từ Trung Quốc: Tác Động Rộng Khắp của Chính Sách Thương Mại
Tổng lượng hàng nhập khẩu từ Trung Quốc vào Hoa Kỳ đạt 639.300 TEU trong tháng 6 năm 2025, gần như không đổi so với tháng trước (tăng 0,4%) nhưng giảm mạnh 28,3% so với cùng kỳ năm trước. Thị phần của Trung Quốc trong tổng lượng hàng nhập khẩu container của Hoa Kỳ đã đạt mức thấp nhất trong bốn năm vào tháng 6 là 28,8%, phản ánh tác động kéo dài của việc tăng thuế quan.
Các mặt hàng nhập khẩu hàng đầu từ Trung Quốc trong tháng 6 là:
- Đồ nội thất & Chăn ga gối đệm (HS-94): 96.347 TEU
- Nhựa (HS-39): 87.454 TEU
- Lò phản ứng hạt nhân & Nồi hơi (HS-84): 66.152 TEU
Tuy nhiên, ngay cả những ngành hàng hàng đầu này cũng chứng kiến mức giảm mạnh nhất so với cùng kỳ năm trước: đồ nội thất giảm 36,9%, lò phản ứng hạt nhân giảm 31,8% và nhựa giảm 17,6% so với tháng 6 năm 2024.
Các ngành hàng quan trọng khác như Máy móc điện (HS-85), Đồ chơi, Trò chơi & Đồ thể thao (HS-95) và Xe cộ (HS-87) lần lượt giảm 33,7%, 27,1% và 31,7% so với cùng kỳ năm trước. Ngay cả những ngành hàng vốn ổn định như Dệt may (HS-63), May mặc (HS-61, HS-62) và Giày dép (HS-64) cũng giảm hơn 18–29%.
Sự suy giảm trên diện rộng này nhấn mạnh tác động sâu rộng của chính sách thương mại Hoa Kỳ. Trong khi các nhà nhập khẩu dường như đang điều chỉnh chuỗi cung ứng một cách chậm chạp do thuế quan cao vẫn tiếp diễn và quá trình đa dạng hóa nguồn cung vẫn tiếp diễn, thị phần nhập khẩu của Trung Quốc vào Hoa Kỳ có thể vẫn chịu áp lực cho đến nửa cuối năm 2025. Điều này đặc biệt đúng khi lệnh tạm dừng áp thuế quan rộng rãi hết hạn vào ngày 9 tháng 7, có khả năng gây ra làn sóng tăng giá thứ hai trước khi thỏa thuận đình chiến thương mại Mỹ-Trung hết hạn vào ngày 10 tháng 8. Ngoài ra, mức thuế 40% mới được Hoa Kỳ áp dụng đối với hàng hóa tái xuất từ Việt Nam—nhằm hạn chế việc trung chuyển các sản phẩm Trung Quốc—càng làm phức tạp thêm các chiến lược tìm nguồn cung ứng thay thế, gia tăng áp lực dài hạn lên khối lượng hàng hóa có nguồn gốc từ Trung Quốc.
Xem thêm bài viết: Khủng hoảng vận tải biển: Mỹ – Trung định hình lại ngành toàn cầu
Chi Tiết Nhập Khẩu Từ Việt Nam: Tác Động Rộng Khắp của Chính Sách Thương Mại
Dù thị trường nhập khẩu container của Hoa Kỳ trong tháng 6 năm 2025 có nhiều biến động, Việt Nam vẫn nổi lên như một điểm sáng với kim ngạch xuất khẩu hàng hóa sang Hoa Kỳ tăng trưởng mạnh mẽ, đạt 28,61% so với cùng kỳ năm 2024. Sự tăng trưởng này được thúc đẩy bởi việc đẩy mạnh sản xuất trước kỳ hạn thuế quan và dòng vốn FDI mạnh mẽ, củng cố vị thế của Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Một trong những yếu tố quan trọng đóng góp vào mức tăng trưởng ấn tượng này là việc các nhà sản xuất Việt Nam đẩy mạnh hoạt động trước kỳ hạn áp thuế quan vào tháng 7, đặc biệt là trước khi có thỏa thuận thương mại mới với Hoa Kỳ. Điều này cho thấy khả năng thích ứng và chủ động của các doanh nghiệp Việt Nam trước những thay đổi trong chính sách thương mại quốc tế.
FDI và Mở Rộng Năng Lực Sản Xuất
Việt Nam tiếp tục thu hút mạnh mẽ vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), với tổng vốn đăng ký tăng 32,6% lên 21,51 tỷ USD trong nửa đầu năm 2025. Vốn FDI giải ngân cũng đạt 11,72 tỷ USD, tăng 8,1% so với cùng kỳ năm trước. Dòng vốn này không chỉ phản ánh niềm tin của các nhà đầu tư quốc tế vào môi trường kinh doanh của Việt Nam mà còn cho thấy năng lực sản xuất của quốc gia đang được mở rộng đáng kể. Điều này tạo nền tảng vững chắc để Việt Nam đáp ứng nhu cầu thị trường, đặc biệt là từ các đối tác lớn như Hoa Kỳ.
Phân bổ vốn FDI giải ngân cho thấy sự tập trung rõ rệt vào các ngành sản xuất mũi nhọn:
- Công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục là lĩnh vực dẫn đầu với 9,56 tỷ USD, chiếm tới 81,6% tổng vốn FDI thực hiện. Điều này khẳng định vai trò then chốt của ngành này trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và nâng cao năng lực sản xuất của Việt Nam.
- Hoạt động kinh doanh bất động sản đứng thứ hai với 932,2 triệu USD, chiếm 8,0%.
- Sản xuất, phân phối điện, khí đốt, nước nóng, hơi nước và điều hòa không khí đạt 444,7 triệu USD, chiếm 3,8%.
Về tổng vốn đăng ký, bao gồm vốn cấp mới, vốn điều chỉnh và giá trị góp vốn mua cổ phần, đạt 21,52 tỷ USD tính đến ngày 30/6/2025, tăng 32,6% so với cùng kỳ năm trước
Trong số 72 quốc gia và vùng lãnh thổ có dự án đầu tư được cấp phép mới tại Việt Nam trong sáu tháng đầu năm 2025, Singapore tiếp tục là nhà đầu tư lớn nhất với 2,41 tỷ USD, chiếm 25,9% tổng vốn đăng ký cấp mới. Tiếp đến là Trung Quốc với 2,13 tỷ USD, chiếm 22,9%.
Các đối tác đầu tư quan trọng khác bao gồm:
- Thụy Điển: 1,0 tỷ USD (10,8%)
- Nhật Bản: 832,3 triệu USD (9,0%)
- Đài Loan (Trung Quốc): 725,8 triệu USD (7,8%)
- Đặc khu hành chính Hồng Kông (Trung Quốc): 691,9 triệu USD (7,4%)
- Quần đảo Virgin thuộc Anh: 317,0 triệu USD (3,4%)
Những số liệu này cho thấy Việt Nam đang ngày càng trở thành một điểm đến hấp dẫn cho các nhà đầu tư nước ngoài, đặc biệt là trong lĩnh vực sản xuất và chế biến. Dòng vốn FDI ổn định và tăng trưởng mạnh mẽ này sẽ tiếp tục là động lực quan trọng cho sự phát triển kinh tế bền vững của Việt Nam trong tương lai.
Xuất Khẩu Các Ngành Hàng Chủ Lực Tăng Trưởng Vượt Bậc
Kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam sang Hoa Kỳ trong 6 tháng đầu năm 2025 ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng ở nhiều nhóm hàng, khẳng định sự đa dạng và khả năng cạnh tranh của các sản phẩm Việt Nam. Những điểm sáng bao gồm:
- Rau quả: Đạt 261,6 triệu USD, tăng 66%
- Cà phê: Đạt 333,6 triệu USD, tăng 76,43%
- Gạo: Đạt 19 triệu USD, tăng 45,71%
- Cao su: Đạt 23,9 triệu USD, tăng 52%
- Sản phẩm từ cao su: Đạt 322 triệu USD, tăng 59%
- Máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện: Đạt 18,5 tỷ USD, tăng 65%
- Dây điện và dây cáp điện: Đạt 721 triệu USD, tăng 68%
- Đồ chơi, dụng cụ thể thao và bộ phận: Đạt 2,291 tỷ USD, tăng 217%
Đặc biệt, sự tăng trưởng vượt trội của nhóm hàng Máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện cùng với Đồ chơi, dụng cụ thể thao và bộ phận cho thấy Việt Nam đang ngày càng trở thành một trung tâm sản xuất quan trọng trong các ngành công nghiệp công nghệ cao và sản phẩm tiêu dùng. Mức tăng trưởng đột biến của nhóm đồ chơi, dụng cụ thể thao (217%) là minh chứng rõ ràng cho việc Việt Nam đang dần thay thế vai trò của các quốc gia khác trong chuỗi cung ứng toàn cầu, đặc biệt trong bối cảnh các chính sách thương mại đang thay đổi.
Những số liệu tích cực này không chỉ khẳng định vị thế của Việt Nam là một đối tác thương mại quan trọng của Hoa Kỳ mà còn cho thấy tiềm năng to lớn của nền kinh tế Việt Nam trong việc thích nghi và phát triển trong môi trường kinh tế toàn cầu đầy thách thức.
Xem thêm bài viết: Xuất khẩu Việt Nam quý 1/2025 tăng 10.6%, đạt 102,84 tỷ USD
