Các nước sản xuất thanh long hàng đầu thế giới bao gồm: Việt Nam, Trung Quốc, Mexico, Thái Lan, Israel và Đài Loan. Mỗi nước đều có thế mạnh khác nhau tuỳ theo chất lượng, mẫu mã, sản lượng và giá. Bài viết dưới đây sẽ giúp các nhà nhập khẩu có cái nhìn toàn diện hơn về điểm mạnh của các nước sản xuất thanh long hàng đầu này.
Việt Nam
Việt Nam là nhà xuất khẩu thanh long nhiều năm liền ở vị trí top 1 thế giới. Hiện có khoảng 500 doanh nghiệp và hợp tác xã tham gia vào hoạt động xuất khẩu thanh long, chủ yếu tập trung ở các tỉnh Bình Thuận, Long An và Tiền Giang. Thị trường xuất khẩu chính của thanh long Việt Nam là Trung Quốc (chiếm tới hơn 80%), Thái Lan, Indonesia. Bên cạnh đó, thanh long Việt Nam cũng đã được xuất khẩu sang nhiều nước khác như Ấn Độ, Australia, New Zealand, Nhật Bản, Liên minh Châu Âu và Chile.
Về chất lượng sản phẩm, theo đánh giá trên các trang web của người tiêu dùng Mỹ, thanh long ruột trắng Việt Nam thường có kích cỡ to hơn các loại thanh long khác, hình thức đẹp và ấn tượng, nhưng vị nhạt, xốp chứ không giòn và ngọt như thanh long vỏ vàng nên không được ưa chuộng. Ngược lại, thanh long ruột đỏ của Việt Nam tuy không được đánh giá cao về hình thức, nhưng lại được đánh giá vượt trội về hương vị so với thanh long ruột đỏ khác. Thanh long ruột đỏ Việt Nam được người tiêu dùng đánh giá ngang tầm với thanh long Mexico và thanh long vỏ vàng của Colombia về độ ngon và được ưa thích.
Về giá, Giá thanh long ruột trắng hiện dao động từ 14.000 đến 16.000 đồng (0,55–0,63 USD)/kg, trong khi giá thanh long ruột đỏ đang dao động khoảng 30.000–43.000 đồng ($1,18–1,69) mỗi kg. Mức giá này cực kỳ cạnh tranh nếu so với các đất nước xuất khẩu khác.
Cho đến nay, Hình ảnh và nhãn hiệu “Bình Thuận DRAGON FRUIT” đã đăng ký và được 13 quốc gia, vùng lãnh thổ đồng ý bảo hộ, như: Hoa Kỳ, Anh, Đức, Pháp, Hà Lan, Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Malaysia, Indonesia, Đài Loan, Singapore và Thái Lan.
Thanh long Việt Nam có thể thu hoạch gần như quanh năm, bảo quản và giữ được chất lượng lên đến một tháng. Khả năng bảo quản này làm cho sản phẩm của Việt Nam trở nên cạnh tranh hơn trên thị trường quốc tế, đặc biệt khi xuất khẩu đến các thị trường xa các hiệp hội của tỉnh.
Xem thêm bài viết:
- Đặc điểm của thanh long đỏ, trắng và tím hồng Viêt Nam
- Thế mạnh của Thanh Long Việt Nam trên Thị Trường Quốc Tế
Trung Quốc
Trung Quốc là quốc gia nhập khẩu thanh long số một thế giới với 90% sản lượng thanh long của quốc gia này là từ Việt Nam. Để đáp ứng nhu cầu trong nước ngày một tăng, Trung Quốc đã bắt đầu chính sách gia tăng diện tích trồng ở các khu vực thích hợp như Quảng Tây, Quảng Đông, Hải Nam và dần trở thành quốc gia có sản lượng thanh long lớn nhất thế giới. Thanh long Trung Quốc chủ yếu dùng để đáp ứng nhu cầu trong nước và chế biết thành phẩm, quốc gia này vẫn phải tăng cường nhập khẩu từ các nước Đông Nam Á, đặc biệt là Việt Nam vì cầu không đủ cung. Lấy ví dụ về năm 2020, lượng tiêu thụ thanh long ở Trung Quốc đạt 1,8552 triệu tấn, trong khi sản lượng cùng năm chỉ đạt 1,526 triệu tấn, cho thấy rõ sự thiếu hụt cung cầu.
Về giá cả, giá thu mua trung bình tại ruộng cho các loại trái cấp 1, 2, 3 và 4 lần lượt là 11.46 nhân dân tệ/kg, 10.57 nhân dân tệ/kg, 8.89 nhân dân tệ/kg, và 7.22 nhân dân tệ/kg ( giao động từ 1 USD – 1.6 USD). Đây là mức giá gần như tương đồng với thanh long Việt Nam.
Ngoài ra, mặc dù Trung Quốc cũng có những vùng thích hợp để trồng thanh long, nhưng điều kiện khí hậu và chất lượng đất ở một số khu vực có thể không bằng Việt Nam. Hơn nữa, do chủ yếu đáp ứng nhu cầu trong nước nên việc phát triển các kỹ thuật bảo quản và lưu trữ để xuất khẩu vẫn chưa được chú ý. Tuy vậy, việc liên tục gia tăng sản lượng đặc biệt là giống đỏ và trắng giúp Trung Quốc cực kỳ có tiềm năng để trở thành nhà xuất khẩu thanh long hàng đầu trong tương lai.
Mexico
Mexico là một trong những quốc gia xuất khẩu thanh long hàng đầu của khu vực châu Mỹ với sản lượng xuất khẩu khoảng 60 triệu kg thanh long một năm, tương đương khoảng 4% thị phần toàn cầu. Thanh long phát triển tốt trong điều kiện khí hậu nhiệt đới ấm áp, phổ biến ở nhiều vùng của Mexico, đặc biệt là các tiểu bang như Quintana Roo và Yucatán.
Về thị trường, thanh long Mexico được nhập khẩu nhiều nhất vào Mỹ và Cananda để phục vụ cho người dân gốc Á ở các quốc gia này. Người Mỹ rất ưa thích thanh long Mexico loại vàng bởi vị ngọt và đậm đà hơn so với các loại thanh long khác. Sự kết hợp giữa vị ngọt và độ mọng nước của loại quả này khiến nó trở nên phổ biến để tiêu thụ tươi và trong các công thức nấu ăn như sinh tố và món tráng miệng.
Ngoài ra, do vị trí địa lý ở gần cùng khả năng cho sản lượng quanh năm cho phép Mexico cung cấp lượng thanh long chất lượng liên tục cho thị trường Hoa Kỳ. Các trang trại của Mexico sử dụng các kỹ thuật canh tác bền vững và hiện đại để sản xuất thanh long quanh năm, đảm bảo tính sẵn có ổn định trên thị trường Hoa Kỳ. Từ năm 2009 đến năm 2022, sản lượng thanh long ở Mexico tăng đáng kể, với tốc độ tăng trưởng trung bình hàng năm là 22,14%, cho thấy sự quan tâm ngày càng tăng của nông dân với loại trái cây này
Trồng thanh long đã trở thành một hoạt động kinh tế quan trọng đối với nhiều cộng đồng nông thôn, cung cấp nguồn thu nhập thay thế cho các loại cây trồng truyền thống như ngô và đậu. Giá thanh long tại Mexico được báo cáo là khoảng 2,32 đô la một kg cho các giao dịch bán buôn. Cụ thể, tại Chetumal, Quintana Roo, thanh long chất lượng cao có giá khoảng 2,06 đô la một kg. Đây là mức giá cao hơn nhiều so với các nước tại khu vực châu Á
Thái Lan
Từ tháng 3 năm 2023 đến tháng 2 năm 2024, Thái Lan đã xuất khẩu 380 lô thanh long, tăng 162% so với năm trước. Các đối tác nhập khẩu chính của Thái Lan bao gồm Ấn Độ, Nga và Bangladesh cho thấy tiềm năng xuất khẩu đa dạng của quốc gia này.
Về hương vị, nhìn chung, thanh long Thái Lan nổi bật nhờ sự kết hợp độc đáo giữa vị ngọt nhẹ và hương đất, khiến nó khác biệt so với các loại khác có thể thiên về vị chua hoặc vị đậm đà hơn. Hương vị đặc trưng này có thể gợi lên nhiều ý kiến trái chiều trong số những người nếm thử—một số người thích nó vì sự độc đáo của nó, trong khi những người khác có thể thấy nó kém hấp dẫn hơn so với các lựa chọn ngọt hơn như thanh long đỏ hoặc vàng.
Việc trồng thanh long ở Thái Lan chủ yếu tập trung ở một số vùng trọng điểm, nơi cung cấp điều kiện phát triển lý tưởng như Huyện Dan Sai và Phu Ruea, Loei. Mùa thu hoạch chính là tháng 4 đến tháng 10 với 95% sản lượng là thanh long ruột trắng. Hiện tại, Thái Lan vẫn đang tập trung gia tăng thị phần xuất khẩu tại các quốc gia đang phát triển khi mà việc ở cạnh quốc gia xuất khẩu thanh long hàng đầu như Việt Nam, khiến Thái Lan rất khó tiếp cận các nhóm thị trường lớn.
Israel
Israel đã phát triển một ngành công nghiệp thanh long độc đáo và chuyên biệt, chủ yếu tập trung vào Thanh long vàng Israel. Giống này có đặc điểm là vỏ vàng và thịt trắng, có hương vị ngọt ngào, gợi nhớ đến kiwi hoặc lê, quả thường dài từ 9 đến 12 cm và rộng từ 7 đến 10 cm.
Khí hậu độc đáo của Israel, đặc biệt là ở Sa mạc Negev, tạo điều kiện thuận lợi cho việc trồng giống thanh long vỏ vàng này. Nông nghiệp Israel rất tiên tiến, và điều này mở rộng sang trồng thanh long. Việc sử dụng môi trường được kiểm soát, hệ thống tưới tiêu tiên tiến và canh tác nhà kính đảm bảo năng suất ổn định và chất lượng cao. Quốc gia này cũng đầu tư vào nghiên cứu và phát triển để tăng cường khả năng chống chịu sâu bệnh của thanh long, cũng như khả năng phát triển trong điều kiện khí hậu khô cằn.
Israel sản xuất khoảng 2.000 tấn thanh long mỗi năm, chủ yếu để xuất khẩu. Các giống thanh long chính được trồng bao gồm Bilu và Venus. Do sản xuất khối lượng không nhiều ( so với 1.2 triệu tấn từ Việt Nam), do đó Israel ưu tiên xuất khẩu sang các thị trường lớn. EU và Mỹ vẫn là 2 thị trường nhập khẩu chính của thanh long Israel
Đài Loan
Khí hậu cận nhiệt đới của Đài Loan lý tưởng cho việc trồng thanh long. Theo báo cáo gần đây, diện tích trồng thanh long ở Đài Loan là khoảng 1.500 ha, với các vùng sản xuất chính bao gồm Chương Hóa, Bình Đông, Nam Đầu, Đài Nam và Gia Nghĩa. Mùa hè nóng ẩm và mùa đông ôn hòa cùng đất núi lửa làm tăng chất lượng và hương vị của trái thanh long Đài Loan. Thanh long Đài Loan chủ yếu gồm 2 loại chính là thanh long ruột trắng và thanh long ruột đỏ với thời gian thu hoạch chính từ tháng 6 đến tháng 11 hàng năm.
Các nhà nhập khẩu chính của thanh long Đài Loan đã mở rộng đáng kể, đặc biệt là sau những diễn biến gần đây trong các hiệp định thương mại và tiếp cận thị trường. Trong đó , Nhật Bản là một trong những thị trường lớn nhất của thanh long Đài Loan với khoảng 18,000 tấn thanh long xuất khẩu sang thị trường này vào năm 2023.
Những người nông dân trồng thanh long ở Đài Loan nổi tiếng với việc áp dụng các kỹ thuật nông nghiệp tiên tiến để nâng cao cả năng suất và chất lượng. Bao gồm các biện pháp canh tác hữu cơ, hệ thống quản lý dịch hại và môi trường được kiểm soát như nhà kính. Ngoài ra, Đài Loan đang phát triển các giống thanh long mới có khả năng kháng bệnh tốt hơn và hương vị thơm ngon hơn thông qua quá trình lai tạo và nghiên cứu chọn lọc.
Kết Luận
Mỗi nhà sản xuất thanh long hàng đầu thế giới đều có những điểm mạnh riêng của mình. Tuỳ theo nhu cầu và các điều kiện cần thiết, nhà nhập khẩu nên cân nhắc lựa chọn nhà cung cấp sao cho phù hợp. Ví dụ, nếu ưa thích thanh long ruột đỏ và ruột trắng, với nhu cầu sản lượng trong nước cao, sẽ không có lựa chọn nào tốt hơn là Việt Nam. Mặt khác, với giống thanh long vỏ vàng, Israel và Mexico sẽ là các lựa chọn đáng để cân nhắc.
Ngoài ra, nhà nhập khẩu nên xem xét các thời điểm vụ mùa chính và vụ mùa phụ ở các quốc gia này để có được mức giá hợp lý nhất.
