1. Thông tin Tổng quan
- Tên đầy đủ: Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam – Hàn Quốc
- Tên viết tắt: VKFTA (Vietnam – Korea Free Trade Agreement)
- Các nước thành viên: Việt Nam và Hàn Quốc
- Thời gian Ký kết: 05/05/2015 (tại Hà Nội).
- Thời gian Có hiệu lực: 20/12/2015.
Bối cảnh đàm phán và Lý do hình thành FTA
Bối cảnh: VKFTA là Hiệp định song phương được đàm phán dựa trên khuôn khổ của Hiệp định Thương mại Tự do ASEAN – Hàn Quốc (AKFTA), nhưng với mức độ cam kết sâu rộng hơn. Quá trình đàm phán chính thức kéo dài 2 năm, từ tháng 8/2012 đến cuối năm 2014.
Lý do hình thành:
Quan hệ Đối tác Toàn diện: Hàn Quốc là một trong những đối tác kinh tế, đầu tư và thương mại hàng đầu của Việt Nam (là nhà đầu tư FDI lớn nhất và đối tác thương mại lớn thứ hai của Việt Nam). Hiệp định nhằm nâng tầm quan hệ kinh tế song phương lên một mức cao hơn, bổ sung cho các cam kết trong AKFTA.
Bổ sung và Tương hỗ: Việt Nam và Hàn Quốc có cơ cấu kinh tế mang tính bổ sung cho nhau. Hàn Quốc mạnh về công nghệ, máy móc, linh kiện, ô tô, hóa chất. Việt Nam mạnh về dệt may, nông thủy sản, da giày. VKFTA giúp tối đa hóa lợi ích từ sự bổ sung này.
Mở rộng Thị trường: Việt Nam đạt được cam kết mở cửa thị trường mạnh hơn từ Hàn Quốc đối với các mặt hàng nông, thủy sản và công nghiệp nhẹ, trong khi Hàn Quốc có cơ hội mở rộng thị trường cho các sản phẩm công nghiệp và đầu tư.
2. Phạm vi và Cam kết Chính
VKFTA là một Hiệp định toàn diện, bao gồm 17 Chương chính và nhiều phụ lục đi kèm.
| Chương | Tên Chương (Tiếng Việt) | Nội dung chính |
|---|---|---|
| 1 | Các Quy định Chung | Mục tiêu; định nghĩa và phạm vi áp dụng. |
| 2 | Thương mại Hàng hóa | Quy tắc về cắt giảm và xóa bỏ thuế quan đối với hàng hóa. |
| 3 | Quy tắc Xuất xứ | Tiêu chí xác định nguồn gốc hàng hóa để được hưởng ưu đãi thuế (C/O mẫu KV). |
| 4 | Thủ tục Hải quan và Tạo thuận lợi Thương mại | Quy định về thủ tục hải quan nhanh chóng; minh bạch. |
| 5 | Các Biện pháp Vệ sinh Dịch tễ và Kiểm dịch Thực vật (SPS) | Đảm bảo an toàn thực phẩm và bảo vệ sức khỏe động thực vật. |
| 6 | Các Rào cản Kỹ thuật đối với Thương mại (TBT) | Giảm thiểu các rào cản do tiêu chuẩn; quy chuẩn kỹ thuật gây ra. |
| 7 | Phòng vệ Thương mại | Quy tắc áp dụng các biện pháp tự vệ; chống bán phá giá và chống trợ cấp. |
| 8 | Thương mại Dịch vụ | Cam kết mở cửa thị trường dịch vụ và đối xử quốc gia. |
| 9 | Viễn thông | Các cam kết cụ thể về thị trường dịch vụ viễn thông. |
| 10 | Dịch vụ Tài chính | Các cam kết cụ thể về thị trường dịch vụ tài chính. |
| 11 | Di chuyển Thể nhân | Các quy định về di chuyển tạm thời của các chuyên gia; người kinh doanh. |
| 12 | Đầu tư | Bảo hộ và tạo thuận lợi cho hoạt động đầu tư. |
| 13 | Sở hữu Trí tuệ | Bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ (cam kết không vượt quá WTO). |
| 14 | Cạnh tranh | Quy tắc về chính sách cạnh tranh. |
| 15 | Hợp tác Kinh tế | Các lĩnh vực hợp tác nhằm hỗ trợ phát triển kinh tế và thương mại. |
| 16 | Các Điều khoản Thể chế | Thiết lập Ủy ban Hỗn hợp VKFTA. |
| 17 | Giải quyết Tranh chấp và Các Ngoại lệ | Cơ chế giải quyết tranh chấp và các ngoại lệ áp dụng. |
Cam kết Nổi bật
Xóa bỏ Thuế quan:
- Hàn Quốc cam kết xóa bỏ thuế nhập khẩu cho 95.43% số dòng thuế.
- Việt Nam cam kết xóa bỏ thuế nhập khẩu cho 92.74% số dòng thuế.
Nông, Thủy sản: Hàn Quốc mở cửa thêm cho nhiều mặt hàng nông, thủy sản quan trọng của Việt Nam (ví dụ: tôm, cua, cá, trái cây nhiệt đới, tỏi, gừng).
Quy tắc Xuất xứ: Sử dụng C/O mẫu KV. Quy tắc tương đối linh hoạt, áp dụng tiêu chí hàm lượng giá trị khu vực (RVC) hoặc chuyển đổi mã số hàng hóa (CTC) tùy mặt hàng.
3. Tài liệu Tham khảo & Đường dẫn Chính thức
Văn bản Toàn văn FTA: Cổng thông tin FTA Việt Nam (Bộ Công Thương), đây là nguồn chính thức và đầy đủ nhất.
- Toàn văn Hiệp định VKFTA (Bản Tiếng Việt & Tiếng Anh).
- Các Phụ lục quan trọng, bao gồm Biểu cam kết thuế quan hàng hóa, cam kết dịch vụ và quy tắc xuất xứ cụ thể mặt hàng.
- Link: Tìm kiếm mục VKFTA trên https://vntr.moit.gov.vn/ (Cổng thông tin FTAs của Bộ Công Thương).
Các Hướng dẫn Thực thi và Văn bản Pháp quy
- Bộ Công Thương (MOIT): Cơ quan đầu mối. Thông tư quy định về Quy tắc Xuất xứ hàng hóa trong VKFTA và thủ tục cấp C/O mẫu KV (Ví dụ: Thông tư số 40/2015/TT-BCT và các văn bản sửa đổi, bổ sung).
- Bộ Tài chính (Tổng cục Hải quan): Nghị định của Chính phủ về Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi đặc biệt của Việt Nam để thực hiện VKFTA.
- Tổ chức Hỗ trợ Doanh nghiệp: Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI): Cung cấp các Cẩm nang hướng dẫn chi tiết về cách thức tận dụng ưu đãi thuế quan, quy tắc xuất xứ, và các cam kết về dịch vụ, đầu tư trong VKFTA.
Xem thêm các FTA khác:
