1. Thông tin tổng quan
- Tên đầy đủ: Hiệp định Thương mại Tự do ASEAN – Canada
- Tên viết tắt: ACAFTA (ASEAN – Canada Free Trade Agreement)
- Các nước/thành viên tham gia: 10 quốc gia thành viên ASEAN (Việt Nam, Brunei, Campuchia, Indonesia, Lào, Malaysia, Myanmar, Philippines, Singapore, Thái Lan) và Canada.
- Thời gian Ký kết: Đặt mục tiêu hoàn tất đàm phán vào năm 2025 (Chưa ký kết).
- Thời gian Có hiệu lực: Sau khi ký kết và hoàn tất thủ tục phê chuẩn của các nước thành viên (Dự kiến sau 2025).
Bối cảnh đàm phán và Lý do hình thành FTA
Bối cảnh Quan hệ: ASEAN và Canada có lịch sử hợp tác lâu dài, với Canada là Đối tác Đối thoại của ASEAN từ năm 1977. Quan hệ thương mại đầu tư hiện tại giữa Việt Nam và Canada đã được điều chỉnh một phần thông qua Hiệp định CPTPP (Việt Nam và Canada đều là thành viên).
Tiến trình Đàm phán: Hai bên đã tiến hành các cuộc thảo luận tìm hiểu từ năm 2017. Đàm phán chính thức ACAFTA được khởi động vào năm 2021 và đang được tiến hành tích cực.
Lý do hình thành FTA:
- Mở rộng Thị trường & Đa dạng hóa: Canada mong muốn đa dạng hóa thương mại sang châu Á – Thái Bình Dương, và ASEAN là thị trường trọng tâm. Đây sẽ là FTA đầu tiên của ASEAN với một quốc gia tại châu Mỹ, mở rộng cánh cửa tiếp cận thị trường Bắc Mỹ cho khối ASEAN.
- Thúc đẩy Tăng trưởng Kinh tế: Một nghiên cứu khả thi chung cho thấy ACAFTA sẽ giúp GDP của toàn ASEAN tăng thêm gần 40 tỷ USD và GDP của Canada tăng thêm khoảng 5,1 tỷ USD.
- Hợp tác “Thế hệ mới”: Hiệp định được xây dựng để trở thành một FTA thế hệ mới, toàn diện, không chỉ tập trung vào cắt giảm thuế quan mà còn bao gồm các lĩnh vực như lao động, môi trường, công nghệ sạch, và chuyển đổi năng lượng.
2. Phạm vi và Cam kết Chính (Dự kiến)
ACAFTA được đàm phán để trở thành một FTA toàn diện và chất lượng cao, bao trùm nhiều lĩnh vực. Mặc dù văn bản cuối cùng và cấu trúc chương chưa hoàn tất (do đang đàm phán), các nhóm công tác đã được thành lập cho các lĩnh vực cốt lõi.
Các Lĩnh vực/Chương đàm phán chính
Dựa trên các vòng đàm phán đã diễn ra và thông tin từ các nhóm công tác, ACAFTA dự kiến sẽ bao gồm các chương chính sau:
1. Thương mại Hàng hóa: Bao gồm cam kết cắt giảm/xóa bỏ thuế quan đối với hầu hết các dòng thuế.
2. Quy tắc Xuất xứ: Xác định tiêu chí nguồn gốc hàng hóa để được hưởng ưu đãi thuế.
3. Thương mại Dịch vụ & Đầu tư: Cam kết mở cửa thị trường và bảo hộ đầu tư.
4. Các biện pháp Vệ sinh Dịch tễ (SPS)
5. Hàng rào Kỹ thuật đối với Thương mại (TBT)
6. Sở hữu Trí tuệ
7. Hải quan và Thuận lợi hóa Thương mại
8. Phòng vệ Thương mại
9. Mua sắm Chính phủ
10. Thương mại và Phát triển Bền vững (Môi trường & Lao động): Đây là các vấn đề nổi bật và quan trọng trong các FTA thế hệ mới mà Canada thúc đẩy.
11. Minh bạch hóa và Giải quyết Tranh chấp
3. Tài liệu Tham khảo & Đường dẫn Chính thức
Do Hiệp định hiện chưa hoàn tất đàm phán và chưa được ký kết, nên chưa có văn bản toàn văn hay các văn bản hướng dẫn thực thi chính thức.
Văn bản Toàn văn FTA: Chưa có sẵn (Hiệp định đang đàm phán).
Các Hướng dẫn Thực thi (Cẩm nang, Website Chính thức):
Cổng thông tin FTA Việt Nam (Bộ Công Thương): Theo dõi mục “FTA đang đàm phán” để cập nhật thông tin chính thức về tiến độ đàm phán, các vòng đàm phán, và định hướng của Việt Nam về ACAFTA. https://vntr.moit.gov.vn/
Trung tâm WTO và Hội nhập (VCCI): Thường xuyên tổ chức hội thảo và công bố các báo cáo đánh giá tác động dự kiến của Hiệp định. https://aecvcci.vn/ (Tìm kiếm thông tin liên quan đến ACAFTA)
Global Affairs Canada (Bộ Ngoại giao, Thương mại và Phát triển Canada): Cung cấp các thông tin cập nhật về tiến trình đàm phán của Canada với ASEAN.
Xem FTA khác:
