1. Thông tin Tổng quan
- Tên đầy đủ: Hiệp định Thương mại Tự do giữa Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam và Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland
- Tên viết tắt: UKVFTA (United Kingdom – Vietnam Free Trade Agreement)
- Các nước/thành viên tham gia: Việt Nam và Vương quốc Anh (United Kingdom, bao gồm England, Scotland, Wales, và Bắc Ireland).
- Thời gian ký kết: 29/12/2020 (tại London).
- Thời gian có hiệu lực: Tạm thời áp dụng từ 01/01/2021 và có hiệu lực chính thức từ 01/05/2021.
Bối cảnh đàm phán và Lý do hình thành FTA
Bối cảnh: UKVFTA được đàm phán dựa trên nguyên tắc kế thừa các cam kết và lợi ích của Hiệp định EVFTA (Việt Nam – EU). Sau sự kiện Brexit (Vương quốc Anh rời khỏi EU), một hiệp định song phương mới là cần thiết để đảm bảo sự liên tục trong thương mại giữa Việt Nam và UK, tránh việc giao thương phải quay về áp dụng các quy tắc của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) với thuế suất cao hơn.
Lý do hình thành:
- Đảm bảo Tính liên tục (Continuity): Mục tiêu số một là duy trì các ưu đãi thương mại mà hai bên đã được hưởng dưới khuôn khổ EVFTA, đặc biệt là việc cắt giảm và xóa bỏ thuế quan.
Thúc đẩy Quan hệ Đặc biệt: Tăng cường mối quan hệ Đối tác Chiến lược giữa hai nước, tạo khuôn khổ pháp lý ổn định và lâu dài cho thương mại, đầu tư. - Cơ hội cho Việt Nam: Giúp các sản phẩm xuất khẩu chủ lực của Việt Nam như thủy sản, dệt may, da giày, nông sản tiếp tục được hưởng lợi thế cạnh tranh tại một trong những thị trường lớn nhất châu Âu.
- Cơ hội cho UK: Đảm bảo khả năng tiếp cận thị trường Việt Nam (thị trường đang phát triển nhanh) và mở rộng phạm vi hợp tác trong các lĩnh vực mới.
2. Phạm vi và Cam kết Chính
UKVFTA về cơ bản sao chép gần như toàn bộ nội dung của Hiệp định EVFTA, nhưng có điều chỉnh kỹ thuật để phù hợp với bối cảnh song phương. Hiệp định gồm 14 Chương, 1 Nghị định thư về Quy tắc Xuất xứ và một số Thư cam kết chung.
Danh sách các Chương của Hiệp định UKVFTA
Do tính chất kế thừa, cấu trúc và nội dung của UKVFTA tương đồng rất lớn với EVFTA. Dưới đây là các lĩnh vực chính được cam kết trong Hiệp định:
| Lĩnh vực Cam kết | Chương (tương ứng EVFTA) | Nội dung chính |
|---|---|---|
| I. Thương mại Hàng hóa | Chương 2 | Cam kết về cắt giảm và xóa bỏ thuế quan (đạt 99% dòng thuế sau 7 năm). |
| II. Quy tắc và Thủ tục | Chương 3; 4 | Quy tắc Xuất xứ (sử dụng C/O mẫu EUR.1 hoặc Tự chứng nhận xuất xứ) và thủ tục Hải quan. |
| III. Hàng rào Kỹ thuật | Chương 5; 6 | TBT (Rào cản kỹ thuật) và SPS (Vệ sinh dịch tễ) nhằm tạo thuận lợi thương mại. |
| IV. Phòng vệ Thương mại | Chương 7 | Quy định về Chống bán phá giá; chống trợ cấp và tự vệ song phương. |
| V. Dịch vụ; Đầu tư & Mua sắm Chính phủ | Chương 8; 9 | Mở cửa thị trường Dịch vụ (Tài chính; Viễn thông; Logistics...); Đầu tư và Mua sắm Công. |
| VI. Sở hữu Trí tuệ | Chương 10 | Cam kết bảo hộ Sở hữu Trí tuệ; bao gồm cả cơ chế bảo hộ Chỉ dẫn Địa lý (GI). |
| VII. Phát triển Bền vững | Chương 13 | Cam kết về Lao động (thực thi các Công ước ILO) và Môi trường (thực thi Thỏa thuận Paris). |
| VIII. Các Quy tắc khác | Chương 11; 14; 15; 16; 17 | Cạnh tranh; Minh bạch hóa; Giải quyết tranh chấp; và Các điều khoản Thể chế/Ngoại lệ. |
Cam kết Nổi bật (Kế thừa EVFTA)
Thuế quan: Cả hai bên đều thực hiện cắt giảm và xóa bỏ thuế quan theo lộ trình của EVFTA. Hơn 99% kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam vào UK sẽ được xóa bỏ thuế sau 7 năm.
Quy tắc Xuất xứ: Kế thừa quy tắc xuất xứ của EVFTA, cho phép Tự chứng nhận xuất xứ của nhà xuất khẩu đã đăng ký (REX), một bước tiến lớn trong thủ tục thương mại.
Chỉ dẫn Địa lý (GI): UK cam kết bảo hộ 169 Chỉ dẫn Địa lý của Việt Nam (tương tự EVFTA), bảo vệ danh tiếng các sản phẩm nông sản đặc trưng như cà phê Buôn Ma Thuột, nước mắm Phú Quốc, và các loại trái cây.
3. Tài liệu Tham khảo & Đường dẫn Chính thức
Văn bản Toàn văn FTA
Cổng thông tin FTA Việt Nam (Bộ Công Thương): Đây là nguồn chính thức và đầy đủ nhất cho doanh nghiệp Việt Nam.
- Toàn văn Hiệp định UKVFTA (Bản Tiếng Việt & Tiếng Anh).
- Các Phụ lục quan trọng (Biểu cam kết thuế quan, Quy tắc xuất xứ).
- Link: Tìm kiếm mục UKVFTA trên https://vntr.moit.gov.vn/
Các Hướng dẫn Thực thi và Văn bản Pháp quy
Bộ Công Thương (MOIT): Cơ quan đầu mối. Thông tư quy định về Quy tắc Xuất xứ hàng hóa trong UKVFTA và thủ tục cấp C/O mẫu EUR.1 hoặc tự chứng nhận xuất xứ.
Bộ Tài chính (Tổng cục Hải quan): Nghị định của Chính phủ về Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi đặc biệt của Việt Nam để thực hiện UKVFTA.
Tổ chức Hỗ trợ Doanh nghiệp: Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) – Trung tâm WTO và Hội nhập: Cung cấp các Cẩm nang hướng dẫn chi tiết, đặc biệt là về việc sử dụng cơ chế tự chứng nhận xuất xứ REX trong UKVFTA.
Xem thêm FTA khác:
