Trận mưa đá lớn ở miền nam Minas Gerais vào chiều ngày 25 tháng 7 năm 2025 đã gây thiệt hại đáng kể cho các đồn điền cà phê, một khu vực trọng yếu đóng góp phần lớn sản lượng cà phê Arabica của Brazil. Cơn bão kéo dài từ 20 đến 40 phút, ảnh hưởng đến ít nhất 17 thành phố, bao gồm Monte Santo de Minas, Andradas, Muzambinho, Guaxupé, Santa Rita de Caldas, Ouro Fino, Cambuí và Senador Amaral. Tại Monte Santo de Minas, khoảng 60% trang trại cà phê bị ảnh hưởng, với khoảng 30 trang trại báo cáo thiệt hại cụ thể.
Theo dữ liệu từ Emater-MG, trận mưa đá đã tàn phá 26.600 hecta đồn điền cà phê ở các vùng phía nam Minas Gerais, Zona da Mata và Alto Paranaíba. Các dấu hiệu thiệt hại rõ ràng bao gồm rụng lá và quả, gãy cành và hư hại nghiêm trọng đến cấu trúc thực vật của cây. Tại một số địa điểm, nông dân báo cáo thiệt hại lên tới 80% diện tích đồn điền cà phê bị ảnh hưởng trực tiếp. May mắn thay, vào thời điểm xảy ra sự cố, 59% diện tích đồn điền cà phê của khu vực đã được thu hoạch, điều này đã giúp giảm thiểu đáng kể thiệt hại cho vụ mùa hiện tại. Cooxupé, hợp tác xã trồng cà phê lớn nhất Brazil với hơn 18.000 thành viên, hiện đang trong quá trình đánh giá mức độ thiệt hại tổng thể.
Ở Itamogi, khoảng 300 ha cà phê bị ảnh hưởng, tác động đến ít nhất 40 hộ sản xuất. Các địa phương khác như Carmo do Rio Claro (7 ha) và Cristina (30% diện tích cà phê và chuối bị thiệt hại sau cơn bão 15 phút) cũng ghi nhận tổn thất đáng kể. Ngoài ra, các báo cáo từ Alterosa, Botelhos, Muzambinho, Nova Resende, Lambari, Poços de Caldas, Cambuí và Campanha đều cho thấy những thiệt hại cụ thể tại từng khu vực.
Khu vực phía nam Minas Gerais đóng vai trò không thể thay thế trong ngành cà phê Brazil, chiếm khoảng 25% sản lượng cà phê cả nước. Tuy nhiên, khu vực này thường xuyên phải đối mặt với các hiện tượng thời tiết cực đoan như mưa đá. Lịch sử ghi nhận nhiều trường hợp tương tự: vào ngày 28 tháng 5 năm 2013, Itamogi chịu thiệt hại trên 200 đến 300 hecta; ngày 22 tháng 1 năm 2015, mưa đá gây hại ở Carmo do Rio Claro và Cristina; và gần đây hơn, vào ngày 7 tháng 11 năm 2022, mưa đá dữ dội ở Nova Resende và Lambari đã gây cháy lá và ảnh hưởng đến quá trình ra hoa tương lai.
Sự tái diễn của những hiện tượng thời tiết cực đoan này trong các năm 2013, 2015, 2022, 2023 và 2025, cùng với các cảnh báo từ các nhà khí tượng học, cho thấy mưa đá ở miền nam Minas Gerais không phải là một hiện tượng ngẫu nhiên, mà là biểu hiện của một rủi ro khí hậu dai dẳng và có khả năng gia tăng. Điều này đặt ra những thách thức lớn cho ngành cà phê địa phương, đòi hỏi các biện pháp ứng phó và thích nghi hiệu quả hơn trong tương lai.
Đánh giá Tác động của Mưa Đá đến Ngành Cà phê Brazil
Mặc dù tác động cục bộ rất nghiêm trọng đối với các hộ sản xuất bị ảnh hưởng, nhưng khi nhìn từ góc độ vĩ mô, tổng diện tích 26.600 ha bị ảnh hưởng chỉ chiếm 1,5% tổng diện tích trồng cà phê của Brazil. Ngay cả trong kịch bản “thảm họa” giả định, tức là thiệt hại 100% tại các khu vực này, tổng tác động cũng chỉ chiếm “hơn 3%” trong tổng số 2,4 triệu ha cà phê được trồng tại Brazil (trong đó 2,25 triệu ha là tổng diện tích trồng và 1,86 triệu ha là diện tích sản xuất). Sự chênh lệch này cho thấy mặc dù thiệt hại là thảm khốc đối với từng nông dân, nhưng ảnh hưởng lên toàn bộ ngành cà phê quốc gia là tương đối nhỏ.
Quỹ Procafé đánh giá rằng mặc dù những người trồng cà phê bị ảnh hưởng trực tiếp phải chịu tổn thất nặng nề, trận mưa đá này không được dự kiến sẽ ảnh hưởng đáng kể đến tổng sản lượng thu hoạch năm 2025 của Brazil. Nhà nghiên cứu Alysson Fagundes giải thích rằng việc đo lường tác động chính xác là khó khăn, nhưng “về mặt logic, xét về việc thay đổi sản lượng thu hoạch, nó không đáng kể.”
Fernando Maximiliano, Giám đốc Thông tin Thị trường Cà phê tại công ty tư vấn StoneX, đã phân tích định lượng và cho biết tổng diện tích trồng cà phê tại tất cả các thành phố bị báo cáo có mưa đá là 86.770 ha. Theo các chuyên gia tư vấn trong khu vực, chưa đến 15% diện tích này bị ảnh hưởng.
Tuy nhiên, ở những vùng bị thiệt hại người sản xuất sẽ phải chờ hai năm để cây trồng bị thiệt hại phục hồi hoàn toàn. Một năm đầu tiên sẽ dành cho việc phục hồi sinh trưởng và phát triển của cây, và một năm nữa để cây bắt đầu sản xuất trở lại bình thường. Các cây bị mất lá và nụ hoa do mưa đá có xu hướng ra hoa ít hơn trong mùa hoa tiếp theo, điều này có thể làm giảm thêm sản lượng thu hoạch năm 2026. Điều này có nghĩa là, dù tác động lên sản lượng năm 2025 không đáng kể, nhưng những người nông dân bị ảnh hưởng sẽ đối mặt với một khoảng thời gian khó khăn để cây cà phê của họ có thể phục hồi hoàn toàn năng suất.
Tác động đến giá và thị trường giao dịch cà phê
Thị trường cà phê đã phản ứng một cách vừa phải với hiện tượng mưa đá. Giá cà phê có những biến động kỹ thuật, chủ yếu là do hoạt động “chốt lời”, nhưng không có sự thay đổi lớn về cấu trúc thị trường. Theo chỉ số IPCA-15, giá cà phê tiêu dùng đã giảm 0,36% vào ngày 25 tháng 7, đánh dấu mức giảm đầu tiên trong một năm rưỡi.
Tuy nhiên, hợp đồng Arabica kỳ hạn tháng 9/25 trên sàn giao dịch ICE NY lại tăng 415 điểm, đóng cửa ở mức 301,70 cent/pound. Sự tăng giá này phản ánh những lo ngại về sự phục hồi của mùa vụ và các yếu tố bên ngoài như thuế nhập khẩu của Hoa Kỳ, chứ không hoàn toàn do tác động của mưa đá. César de Castro Alves, giám đốc công ty tư vấn nông nghiệp Itaú BBA, khẳng định rằng “mưa đá nhìn chung là một hiện tượng cục bộ và thường không ảnh hưởng lớn đến giá cả, không giống như sương giá.”
Bất chấp những thiệt hại cục bộ do mưa đá, sản lượng cà phê Brazil năm 2025 ước tính đạt 55,7 triệu bao, tăng 2,7% so với năm trước. Đây được dự báo sẽ là vụ thu hoạch lớn nhất từ trước đến nay đối với một năm có năng suất thấp theo chu kỳ hai năm một lần, vượt 1,1% so với vụ thu hoạch năm 2023.
Cụ thể, cà phê Arabica dự kiến đạt 37 triệu bao, trong khi cà phê Conilon dự kiến đạt kỷ lục 18,7 triệu bao. Minas Gerais, bang sản xuất cà phê lớn nhất của Brazil, dự kiến sẽ thu hoạch 25,65 triệu bao. Những con số này củng cố nhận định rằng tác động của mưa đá, dù nghiêm trọng ở cấp độ cá thể, nhưng không làm thay đổi đáng kể bức tranh tổng thể về sản lượng cà phê quốc gia trong năm 2025.
Tác động của Mưa Đá đến Niên Vụ Cà phê Tương Lai
Trận mưa đá đã gây thiệt hại vật lý nghiêm trọng cho cây cà phê. Ở một số khu vực, cây bị rụng lá hoàn toàn, trong khi ở những nơi khác, lá bị hư hại nặng nề dù vẫn còn trên cây. Người ta cũng ghi nhận tình trạng cành gãy, lá và quả rụng. Đặc biệt đáng lo ngại là báo cáo về thiệt hại đối với “chumbinhos” (quả cà phê non đang hình thành) và hoa sắp nở, cho thấy ảnh hưởng trực tiếp đến vụ thu hoạch trong tương lai. Mức độ thiệt hại nghiêm trọng đến mức một nhà sản xuất ở Campanha thậm chí có thể phải nhổ bỏ cây cà phê và cây ponkan của mình.
Thiệt hại tài chính đối với những người nông dân bị ảnh hưởng là rất lớn. Với 26.600 ha cà phê bị ảnh hưởng và năng suất trung bình 30 bao/ha, ước tính sẽ có khoảng 1.000.000 bao cà phê bị thiệt hại mỗi năm trong hai năm tới. Nếu tính theo giá cà phê Arabica trung bình khoảng 1.500 R$/bao trong hai năm tới, tổng thiệt hại về doanh thu của những người sản xuất này có thể lên tới 3 tỷ R$ (tương đương khoảng 550 triệu USD). Nhiều nông dân báo cáo “tổn thất đáng kể”, với tới 80% diện tích cà phê của họ bị ảnh hưởng. Một người trồng cà phê ở Alterosa đã mô tả tình hình là “khủng khiếp,” với cây cà phê bị rụng lá nghiêm trọng, chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến vụ thu hoạch trong tương lai của họ.
Thị trường sẽ tiếp tục theo dõi chặt chẽ “thiệt hại thực tế” tại các khu vực bị ảnh hưởng và những tác động của nó đến vụ thu hoạch 2026/2027. Sản lượng cuối cùng của vụ thu hoạch 2025/2026 tại Brazil (ước tính khoảng 50-55-65 triệu bao) và đợt ra hoa tiếp theo là những yếu tố quan trọng cần theo dõi trong ngắn hạn. Nếu sản lượng của vụ 2025/2026 tại Brazil được xác nhận dưới 55 triệu bao, giá cà phê tại New York có thể quay trở lại trên 400 xu/pound, do tình trạng thâm hụt toàn cầu giữa sản xuất và tiêu thụ. Điều này cho thấy, mặc dù tác động ngay lập tức đến giá thị trường là vừa phải, nhưng những ảnh hưởng dài hạn lên nguồn cung có thể gây ra những biến động giá đáng kể trong tương lai gần.
Xem thêm bài viết: Cà phê toàn cầu 2025: Dư thừa sản lượng, thiếu hụt tồn kho & sự trỗi dậy của Việt Nam
