1. Thông tin tổng quan
Tên đầy đủ: Hiệp định Khung về Hợp tác Kinh tế Toàn diện giữa Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á và Cộng hòa Ấn Độ (và các hiệp định cụ thể hóa).
Tên viết tắt: AIFTA (ASEAN – India Free Trade Agreement).
Thực tế, AIFTA là thuật ngữ chung chỉ Khu vực Thương mại Tự do được hình thành từ 3 hiệp định thành phần:
- Hiệp định Thương mại Hàng hóa ASEAN – Ấn Độ (AITIG).
- Hiệp định Thương mại Dịch vụ ASEAN – Ấn Độ.
- Hiệp định Đầu tư ASEAN – Ấn Độ.
Các nước/thành viên tham gia
- 10 quốc gia thành viên ASEAN: Brunei, Campuchia, Indonesia, Lào, Malaysia, Myanmar, Philippines, Singapore, Thái Lan, và Việt Nam.
- 1 đối tác: Cộng hòa Ấn Độ.
Thời gian ký kết và Có hiệu lực
| Văn kiện | Thời gian ký kết | Thời gian có hiệu lực |
| Hiệp định Khung về Hợp tác Kinh tế Toàn diện | 08/10/2003 | |
| Hiệp định Thương mại Hàng hóa (AITIG) | 13/08/2009 | 01/01/2010 |
| Hiệp định Thương mại Dịch vụ | 20/11/2014 | 01/07/2015 |
| Hiệp định Đầu tư | 20/11/2014 | 01/07/2015 |
Bối cảnh đàm phán và Lý do hình thành FTA
Bối cảnh: Quan hệ đối tác đối thoại giữa ASEAN và Ấn Độ được thiết lập từ năm 1992. Nhu cầu hợp tác kinh tế sâu rộng hơn xuất phát từ tiềm năng thị trường lớn của Ấn Độ (một trong những nền kinh tế lớn và đông dân nhất thế giới) và vị thế chiến lược đang lên của ASEAN.
Lý do hình thành:
Tăng cường Tiếp cận Thị trường: Xóa bỏ hoặc giảm đáng kể thuế quan đối với hàng hóa (Ấn Độ cam kết xóa bỏ đến 90% dòng thuế) và giảm các rào cản phi thuế quan, tạo điều kiện cho hàng hóa ASEAN thâm nhập vào thị trường Ấn Độ.
Thúc đẩy Đầu tư và Dịch vụ: Thiết lập khuôn khổ pháp lý minh bạch, ổn định để thúc đẩy đầu tư và tự do hóa thương mại dịch vụ giữa hai bên.
Tăng cường Quan hệ Đối tác Chiến lược: Thể hiện cam kết chính trị của cả hai bên trong việc củng cố mối quan hệ kinh tế và chiến lược ở khu vực Châu Á – Thái Bình Dương.
2. Phạm vi và cam kết chính
AIFTA là một thỏa thuận toàn diện bao gồm cả Thương mại Hàng hóa, Dịch vụ và Đầu tư, được cụ thể hóa thành các Hiệp định riêng biệt.
Các Chương chính của Hiệp định Thương mại Hàng hóa (AITIG)
| Chương | Tên Chương | Nội dung chính |
|---|---|---|
| 1 | Các Quy định chung | Xác định phạm vi và mục tiêu. |
| 2 | Xóa bỏ Thuế quan | Lộ trình cắt giảm thuế quan theo danh mục: Danh mục Thông thường (NL); Danh mục Nhạy cảm (SL); Danh mục Nhạy cảm Cao (HSL) và Danh mục Loại trừ (ECL). |
| 3 | Các Quy tắc Xuất xứ | Quy định về tiêu chí xuất xứ; trong đó tiêu chí chung là Hàm lượng Giá trị Khu vực (RVC) tối thiểu 35% và/hoặc Chuyển đổi Mã HS cấp 4 số (CTH). |
| 4 | Các Biện pháp Khác | Quy định về các biện pháp phi thuế quan; tiêu chuẩn kỹ thuật. |
| 5 | Các Quy định về Hành chính | |
| 6 | Tham vấn | |
| 7 | Các Điều khoản Ngoại lệ chung |
Lưu ý:
- Thương mại Dịch vụ và Đầu tư được quy định trong các Hiệp định riêng, bao gồm các cam kết về mở cửa thị trường và bảo hộ nhà đầu tư.
- C/O AIFTA là Giấy chứng nhận xuất xứ Mẫu AI.
3. Tài liệu tham khảo & Đường dẫn chính thức
Văn bản toàn văn FTA, nguồn tham khảo chính:
- Trang web chính thức của Ban Thư ký ASEAN (ASEAN Secretariat) – Cung cấp văn bản tiếng Anh.
- Trang web của Bộ Thương mại và Công nghiệp Ấn Độ (Ministry of Commerce and Industry, India).
Các Hiệp định liên quan: Hiệp định Thương mại Hàng hóa ASEAN-Ấn Độ, Hiệp định Thương mại Dịch vụ ASEAN-Ấn Độ, Hiệp định Đầu tư ASEAN-Ấn Độ.
Các Hướng dẫn thực thi tại Việt Nam
Cổng thông tin FTA Việt Nam (Bộ Công Thương): Cung cấp tóm tắt cam kết, lộ trình cắt giảm thuế quan của Việt Nam và Ấn Độ. Website: https://vntr.moit.gov.vn/ (tìm kiếm mục AIFTA).
Các Văn bản Pháp quy của Chính phủ Việt Nam:
- Nghị định của Chính phủ về Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi đặc biệt của Việt Nam để thực hiện Hiệp định Thương mại Hàng hóa ASEAN – Ấn Độ (Ví dụ: Nghị định số 122/2022/NĐ-CP cho giai đoạn 2022-2027).
- Thông tư của Bộ Công Thương quy định Quy tắc xuất xứ hàng hóa (Ví dụ: Thông tư số 15/2010/TT-BCT).
Tổng cục Hải quan Việt Nam: Hướng dẫn tra cứu Biểu thuế quan AIFTA và quy trình sử dụng C/O Mẫu AI.
Trung tâm WTO và Hội nhập – VCCI: Cung cấp các phân tích, tóm tắt và hướng dẫn sử dụng C/O Mẫu AI.
Xem các FTA khác
