1. Thông tin tổng quan
Tên đầy đủ: Hiệp định Khung về Hợp tác Kinh tế Toàn diện giữa Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á và Cộng hòa Hàn Quốc.
Tên viết tắt: AKFTA (ASEAN – Korea Free Trade Agreement).
AKFTA là một FTA toàn diện được cấu thành từ 3 hiệp định chính:
- Hiệp định Thương mại Hàng hóa.
- Hiệp định Thương mại Dịch vụ.
- Hiệp định Đầu tư.
Các nước/thành viên tham gia
- 10 quốc gia thành viên ASEAN: Brunei, Campuchia, Indonesia, Lào, Malaysia, Myanmar, Philippines, Singapore, Thái Lan, và Việt Nam.
- 1 đối tác: Cộng hòa Hàn Quốc (ROK).
Thời gian ký kết và Có hiệu lực
| Văn kiện | Thời gian ký kết | Thời gian có hiệu lực |
| Hiệp định Khung về Hợp tác Kinh tế Toàn diện | 13/12/2005 | |
| Hiệp định Thương mại Hàng hóa | 24/08/2006 | 01/06/2007 |
| Hiệp định Thương mại Dịch vụ | 20/11/2007 | 01/05/2009 |
| Hiệp định Đầu tư | 2/6/2009 | 01/09/2009 |
Bối cảnh đàm phán và Lý do hình thành FTA
Bối cảnh: Quan hệ đối thoại giữa ASEAN và Hàn Quốc được thiết lập từ năm 1989 và nâng lên cấp thượng đỉnh vào năm 1997. Hàn Quốc là một trong những đối tác kinh tế quan trọng hàng đầu của ASEAN.
Lý do hình thành:
- Thiết lập Khu vực Mậu dịch Tự do: Nhằm thiết lập Khu vực Thương mại Tự do ASEAN – Hàn Quốc (AKFTA) trong vòng 10 năm để củng cố và tăng cường hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư.
- Mở cửa Thị trường: Xóa bỏ hầu hết các rào cản thuế quan và phi thuế quan đối với thương mại hàng hóa, dịch vụ và đầu tư, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp hai bên tiếp cận thị trường của nhau.
- Củng cố Chuỗi cung ứng: Tăng cường sự liên kết kinh tế giữa ASEAN, một trung tâm sản xuất năng động, và Hàn Quốc, một cường quốc công nghệ và công nghiệp.
2. Phạm vi và cam kết chính
AKFTA là một hiệp định toàn diện bao gồm cả thương mại hàng hóa, dịch vụ và đầu tư, được cụ thể hóa thành 3 Hiệp định riêng biệt.
Các Chương Chính của Hiệp định Thương mại Hàng hóa (TIG)
Hiệp định Thương mại Hàng hóa (Trade in Goods – TIG) trong khuôn khổ AKFTA là văn kiện chính quy định về cắt giảm thuế. Hiệp định này bao gồm các chương chính sau:
| Chương | Tên Chương | Nội dung chính |
|---|---|---|
| 1 | Các Quy định chung | Xác định phạm vi và mục tiêu áp dụng của Hiệp định. |
| 2 | Xóa bỏ Thuế quan | Quy định về lộ trình cắt giảm và xóa bỏ thuế quan. Hàng hóa được phân loại thành: Danh mục Thông thường (NT); Danh mục Nhạy cảm (ST); và Danh mục Rất nhạy cảm (HSL). |
| 3 | Các Quy tắc Xuất xứ (ROO) | Quy định về tiêu chí xác định xuất xứ hàng hóa. Tiêu chí chung: Hàm lượng Giá trị Khu vực (RVC) tối thiểu 40% hoặc Chuyển đổi Mã số hàng hóa cấp 4 số (CTH). |
| 4 | Các Biện pháp Phi thuế quan | Quy định về các biện pháp phi thuế quan; đảm bảo tính minh bạch và không phân biệt đối xử. |
| 5 | Các Biện pháp Phòng vệ Thương mại | Áp dụng các biện pháp phòng vệ như chống bán phá giá; chống trợ cấp và tự vệ toàn cầu |
| 6 | Cơ chế Thể chế | Thành lập Ủy ban Thương mại Hàng hóa và các nhóm làm việc để giám sát việc thực thi Hiệp định. |
Lưu ý về cam kết chính:
- Thuế quan: Việt Nam có lộ trình cắt giảm thuế quan chậm hơn (khoảng 6 năm) so với các nước ASEAN-6, với mục tiêu xóa bỏ thuế quan hoàn toàn đối với hầu hết các dòng thuế trong Danh mục Thông thường vào năm 2018.
- C/O: Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa theo AKFTA là C/O mẫu AK.
3. Tài liệu tham khảo & Đường dẫn chính thức
Văn bản toàn văn FTA: Nguồn chính thức (Tiếng Anh): Trang web của Ban Thư ký ASEAN (www.asean.org) và/hoặc trang web của Bộ Thương mại, Công nghiệp và Năng lượng Hàn Quốc (MOTIE).
Các văn kiện cụ thể:
- Hiệp định Thương mại Hàng hóa ASEAN – Hàn Quốc.
- Hiệp định Thương mại Dịch vụ ASEAN – Hàn Quốc.
- Hiệp định Đầu tư ASEAN – Hàn Quốc.
Các hướng dẫn thực thi tại Việt Nam
Cổng thông tin FTA Việt Nam (Bộ Công Thương): Tóm tắt cam kết, lộ trình cắt giảm thuế quan, và Quy tắc xuất xứ. Website: https://vntr.moit.gov.vn/ (tìm kiếm mục AKFTA).
Các Văn bản Pháp quy của Chính phủ Việt Nam:
- Nghị định của Chính phủ về Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi đặc biệt của Việt Nam để thực hiện Hiệp định Thương mại Hàng hóa ASEAN – Hàn Quốc.
- Thông tư của Bộ Công Thương quy định Quy tắc xuất xứ trong AKFTA.
- Trung tâm WTO và Hội nhập – VCCI: Cung cấp các tài liệu tóm tắt, hướng dẫn doanh nghiệp về thủ tục hải quan và sử dụng C/O mẫu AK.
