1. Thông tin tổng quan
Tên đầy đủ: Hiệp định Thương mại Tự do ASEAN – Hồng Kông, Trung Quốc (tiếng Anh: ASEAN – Hong Kong, China Free Trade Agreement).
Tên viết tắt: AHKFTA.
Hiệp định này được ký đồng thời với Hiệp định Đầu tư song phương ASEAN – Hồng Kông, Trung Quốc (AHKIA).
Các nước/thành viên tham gia
- 10 quốc gia thành viên ASEAN: Brunei, Campuchia, Indonesia, Lào, Malaysia, Myanmar, Philippines, Singapore, Thái Lan, và Việt Nam.
- 1 đối tác: Hồng Kông, Trung Quốc (Hong Kong SAR, China).
Thời gian ký kết và Có hiệu lực
- Thời gian ký kết: Ngày 12/11/2017 tại Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 31 ở Manila, Philippines.
- Thời gian có hiệu lực: Có hiệu lực từng phần với một số nước thành viên từ ngày 11/06/2019 (bao gồm Hồng Kông, Lào, Myanmar, Singapore, Thái Lan và Việt Nam). Có hiệu lực đầy đủ với tất cả 11 thành viên từ ngày 12/02/2021.
Bối cảnh đàm phán và Lý do hình thành FTA
Bối cảnh: Hồng Kông là một trong những nền kinh tế và trung tâm tài chính hàng đầu thế giới, đồng thời là đối tác thương mại và đầu tư quan trọng của ASEAN. Đàm phán AHKFTA được khởi xướng từ năm 2014 nhằm thể chế hóa mối quan hệ kinh tế vốn đã phát triển mạnh mẽ giữa hai bên.
Lý do hình thành:
Tăng cường Tiếp cận Thị trường: Giúp các doanh nghiệp ASEAN tiếp cận thị trường Hồng Kông (vốn đã miễn thuế hầu hết các mặt hàng) và tận dụng Hồng Kông như một trung tâm trung chuyển logistics và tài chính để thâm nhập thị trường khu vực và toàn cầu.
Tự do hóa và Bảo hộ Đầu tư: Cải thiện khuôn khổ pháp lý về đầu tư, cung cấp sự bảo hộ và đối xử công bằng cho nhà đầu tư (thông qua Hiệp định Đầu tư AHKIA).
Mở cửa Dịch vụ: Giảm bớt các rào cản và hạn chế đối với thương mại dịch vụ, tạo cơ hội cho các ngành dịch vụ của ASEAN (đặc biệt là dịch vụ tài chính, logistics) phát triển.
2. Phạm vi và cam kết chính
Hiệp định AHKFTA là một thỏa thuận toàn diện bao gồm 14 Chương và nhiều phụ lục liên quan đến Thương mại Hàng hóa, Dịch vụ và Đầu tư, nhằm tạo ra một Khu vực Thương mại Tự do minh bạch và sâu rộng.
Các chương chính của Hiệp định AHKFTA bao gồm:
| Chương | Tên Chương | Nội dung chính |
|---|---|---|
| 1 | Thành lập Khu vực Thương mại Tự do; Mục tiêu và Định nghĩa chung | Xác định phạm vi; mục tiêu và các thuật ngữ cơ bản của Hiệp định. |
| 2 | Thương mại Hàng hóa | Lộ trình cắt giảm/loại bỏ thuế quan (Hồng Kông cam kết loại bỏ 100% thuế quan ngay lập tức). |
| 3 | Quy tắc Xuất xứ | Xác định tiêu chí xuất xứ (tiêu chí Hàm lượng Giá trị Khu vực RVC 40% hoặc tiêu chí Chuyển đổi Mã số Hàng hóa CTH); quy định về cộng gộp xuất xứ. |
| 4 | Thủ tục Hải quan và Tạo thuận lợi thương mại | Đơn giản hóa thủ tục hải quan và tăng cường minh bạch. |
| 5 | Các Biện pháp Vệ sinh và Kiểm dịch Động Thực vật (SPS) | |
| 6 | Tiêu chuẩn; Quy chuẩn kỹ thuật và Quy trình đánh giá sự phù hợp (TBT) | |
| 7 | Phòng vệ Thương mại | Quy tắc áp dụng các biện pháp tự vệ; chống bán phá giá và chống trợ cấp. |
| 8 | Thương mại Dịch vụ | Cam kết về tự do hóa các lĩnh vực dịch vụ theo phương pháp chọn-bỏ (Negative List) hoặc chọn-duy trì (Positive List). |
| 9 | Di chuyển Thể nhân | Tạo điều kiện thuận lợi cho việc nhập cảnh và lưu trú tạm thời của chuyên gia; nhà kinh doanh. |
| 10 | Đầu tư | Các cam kết về Đầu tư nằm trong Hiệp định Đầu tư AHKIA riêng biệt. |
| 11 | Chính sách Cạnh tranh | |
| 12 | Sở hữu Trí tuệ | |
| 13 | Hợp tác Kinh tế và Kỹ thuật (Ecotech) | Hỗ trợ các nước ASEAN kém phát triển (CLMV) thực thi Hiệp định. |
| 14 | Các Điều khoản Thể chế; Tổng quát và Cuối cùng | Bao gồm Cơ chế Giải quyết Tranh chấp; các Ngoại lệ chung; và thủ tục thực thi. |
3. Tài liệu tham khảo & Đường dẫn chính thức
Văn bản toàn văn FTA: Hiệp định Thương mại Tự do ASEAN – Hồng Kông, Trung Quốc (AHKFTA) và Hiệp định Đầu tư song phương (AHKIA).
Nguồn tham khảo:
- Ban Thư ký ASEAN: Cung cấp văn bản tiếng Anh chính thức.
- Trung tâm WTO và Hội nhập – VCCI: Cung cấp bản dịch tiếng Việt các văn kiện và phụ lục.
Các Hướng dẫn thực thi
- Cổng thông tin FTA Việt Nam (Bộ Công Thương): Cung cấp tóm tắt cam kết, biểu thuế nhập khẩu ưu đãi đặc biệt của Việt Nam dành cho Hồng Kông. Website: https://vntr.moit.gov.vn/
- Thông tư của Bộ Công Thương: Quy định Quy tắc xuất xứ hàng hóa trong Hiệp định AHKFTA (Ví dụ: Thông tư số 21/2019/TT-BCT).
- Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) & Tổng cục Hải quan: Cung cấp hướng dẫn chi tiết về quy trình xin và sử dụng Giấy chứng nhận Xuất xứ Mẫu AHK (C/O Form AHK).
Xem thêm FTA khác:
